ΓΝΩΜΙΚΑ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ

ΓΝΩΜΙΚΑ Ψ

ΠΕΡΙ ΨΑΛΜΩΔΙΑΣ
ΓΝΩΜΙΚΑ Ψ
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Πρέπει πρώτα τον βίον (τον κατά Θεό) να κατορθώσουμε και ύστερα να υμνούμε τον Θεόν. Γιατί ''ου γάρ ωραίος αίνος εν στόματι αμαρτωλού''.
Μεγ.Βασιλείου. Κανένας νὰ μὴ νομίζει ὅτι οἱ δοξολογίες μὲ ψαλμωδίες, αὐτῶν ποὺ ἔχουν λαθεμένες ἀντιλήψεις γιὰ τὸν Θεό, γίνονται δεκτές.
Ἀγ.Ἰωάννου Κλίμακος. Μερικὲς φορὲς ἡ ψαλμωδία, ὅταν εἶναι μετρία, καταπραΰνει ἄριστα τὸν θυμό. Καὶ μερικὲς φορές, ὅταν εἶναι ἄμετρη καὶ ἄκαιρη, δημιουργεῖ φιληδονία. Γι’ αὐτὸ ἂς τὴν χρησιμοποιοῦμε διακριτικὰ ἀνάλογα μὲ τὶς περιστάσεις.
Παπα Δημήτρης Γκαγκαστάθης. Όταν ψέλνεις να καταλαβαίνεις και να νιώθεις το τι λες. Όχι να επαίρεσαι ότι δήθεν ψέλνεις ωραία, ότι είσαι καλλίφωνος. Να ζεις αυτά που λες.
ΠΕΡΙ ΨΕΥΔΟΥΣ
Αββά Δωρόθεου Κάθε αμαρτία γίνεται ή από φιληδονία, ή από φιλαργυρία, ή από φιλοδοξία. Ομοίως και το ψεύδος διά τούτα τα τρία πάθη γίνεται . ψεύδεται κανείς ή για να μη κατηγορηθεί και ταπεινωθεί, ή για να ικανοποιήσει επιθυμία, ή για να κερδίσει αγαθά. Και δεν σταματά γυρίζοντας εδώ και εκεί, μηχανευόμενος τι να ειπή για να πετύχει τον σκοπό του.
Αββά Δωρόθεου Υπάρχουν τρείς τρόποι ψεύδους· είναι ο ψευδόμενος κατά διάνοιαν, ο ψευδόμενος εν λόγω, και ο ψευδόμενος με τον βίον του.
Αβ.Δωρόθεου Ο ψευδόμενος κατά διάνοια είναι εκείνος που δέχεται υπόνοιες. Εάν αυτός δεί κάποιον να ομιλεί με τον αδελφόν του, υποπτεύται και λέγει ότι για μένα ομιλούν. Και αν διακόψουν την ομιλία, πάλι υποπτεύεται ότι για αυτόν διέκοψαν. Εάν ειπή κανείς λόγο, υποπτεύεται ότι τον είπε για να τον θλίψει, και γενικώς σε κάθε πράγμα υποπτεύεται έτσι τον πλησίον.
Αββά Δωρόθεου Ο ψευδόμενος εν λόγω είναι αυτός που υποθετικά, οκνεύεται να σηκωθεί στην αγρυπνία και δεν λέγει, συγχωρεσέ με, πού ώκνησα να σηκωθώ, αλλά λέγει, "είχα πυρετό, είχα σκοτοδίνη, δεν μπόρεσα να σηκωθώ, είχα ατονία", και λέγει δέκα λόγους ψευδείς, για να μην βάλει μία μετάνοια και ταπεινωθεί.
Αββά Δωρόθεου Ο ψευδόμενος με τον βίο του είναι αυτός που, ενώ είναι άσωτος, προσποιείται εγκράτεια, ή ενώ είναι πλεονέκτης ομιλεί περί ελεημοσύνης και επαινεί την συμπάθεια  κ.τ.λ.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Τίποτα δεν είναι πιο αδύνατο από το ψέμα, έστω και αν το σκεπάζουν με αμέτρητα πολυτελή παραπετάσματα και ωραία λόγια. Γιατί με τη ίδια ευκολία που θριαμβεύει με την ίδια και καταρέει.
Εἶπε Γέρων· Δύο πράγματα εἶναι ἀχώριστα τοῦ ψεύδους : αἱ πολλαὶ ὑποσχέσεις, καὶ αἱ πολλαὶ προφάσεις.
Αγ.Γρηγ.θεολ. Η αλήθεια είναι μία, ενώ το ψεύδος πολύμορφο.
Ανωνύμου. Το ψέμα είναι το όπλο των αδυνάτων.
Edgar J. Mohn. Το ψέμα έχει ταχύτητα, αλλά η αλήθεια έχει αντοχή.    
Αισχύλος Το ψέμα δεν μπορεί να ζήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Απολλώνιος ο Αλεξανδρεύς. Ψεύδεσθαι ανελεύθερον. Αλήθεια γενναίον.
Αίσωπος Ὅποιος λέει ψέματα δὲν τὸν πιστεύουν καὶ ὅταν λέγη τὴν ἀλήθεια.
Αίσωπος Η ζωή στούς ανθρώπους είναι τρισάθλια και ελεεινή, όταν προτιμάται το ψέμα από την αλήθεια.
Εμπεδοκλής Όποιος λέει ψέμματα και μελετάει σκοτεινούς σκοπούς έχει μάτια θολά και, πολλές φορές αλήθωρα.
Θεόφραστος Το ψέμα γεννήθηκε από διαβολή και φθόνο, κρατεί λίγο και μετά μαραίνεται.
Πυθαγόρας Αν κάποιο ψέμα λέγεται, να το αντιμετωπίζεις με απάθεια.
Σοφοκλής Οὐκ ἐξάγουσι καρπὸν οἱ ψευδεῖς λόγοι. (Τὰ ψέματα δὲν καρποφοροῦν).
Ου. Τζέιμς. Το πιο μεγάλο ψέμα είναι η αλήΘεια που έχει κατανοηθεί λανθασμένα.
Μπ. Σω. Η τιμωρία του ψεύτη δεν είναι ότι δεν τον πιστεύουν, αλλά ότι αυτός δεν μπορεί να πιστέψει.
Λα'ι'κή Παροιμία Τα μούτρα του ψεύτη είναι μαύρα, του αληθινού είναι χαρούμενα.
Λα'ι'κή Παροιμία Ὁ ψεύτης καὶ ὁ κλέφτης, τὸν πρῶτο χρόνο χαίρονται.
Λα'ι'κή Παροιμία Όποιος μαγειρεύει ψέματα στο πιάτο του τα βρίσκει.
Λα'ι'κή Παροιμία Ὁ ψεύτης δὲν πιστεύεται κι’ ὅταν λέγει ἀλήθεια.
Λα'ι'κή Παροιμία Πιὸ καλὰ πιάνεται ὁ ψεύτης ἀπὸ τὸν κουτσό.
Λα'ι'κή Παροιμία Δείξε τον ψεύτη, να σου δείξω τον κλέφτη.
Λα'ι'κή Παροιμία Το ψέμα βγάζει λουλούδια, ποτέ καρπούς.
Λα'ι'κή Παροιμία Η ψευτιά κι η κλεψιά είναι μάνα κι ανιψιά.
Λα'ι'κή Παροιμία Ὁ κάθε ψεύτης ἔχει καὶ τὸ μάρτυρά του.
Λα'ι'κή Παροιμία Το ψέμα δεν έχει πόδια να σταθεί.
Λα'ι'κή Παροιμία Το ένα ψέμα φέρνει τ’ άλλο.
Λα'ι'κή Παροιμία Τὸ ψέμα δὲ ζεῖ νὰ παλιώσει.
ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ
Νικηφ. Θεοτόκη. Εἰς ὕψος μέγα ἀνεβίβασεν ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς τὴν ἀξίαν καὶ τιμὴν τῆς τοῦ ἀνθρώπου ψυχῆς, παρέστησεν αὐτὴν τιμιωτέραν ὅλου τοῦ κόσμου, εἶπεν ὅτι οὐδὲν τῶν εἰς τὸν κόσμον πραγμάτων εἶναι ἰσότιμον τῆς ψυχῆς ἀντάλλαγμα.
Αγ.Κύριλ.Ιεροσ. Η ψυχή είναι αθάνατη και όλες οι ψυχές ανδρών και γυναικών είναι ίδιες . διότι μόνο τα μέλη του σώματος είναι διαφορετικά.
Αγ.Κύριλ.Ιεροσ. Κάθε ψυχή που πιστεύει στήν ανάσταση διαφυλάσσει τόν εαυτόν τής, ενώ άν δέν πιστεύει στήν ανάσταση εκτίθεται στήν απώλεια.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Το σώμα δεν πράτει τίποτα κακό χωρίς την ψυχή, η ψυχή όμως μπορεί να κάνει πολλά χωρίς το σώμα.
Δαμασκηνοῦ τοῦ Στουδίτου. Τρία μέρη εἶναι τῆς ψυχῆς, ἀπὸ τὰ ὁποῖα μέρη ὀνομάζεται ἡ ψυ­χὴ τοῦ ἀνθρώπου τριμερής· εἶναι δὲ τὸ λογικόν, τὸ θυμικόν, καὶ τὸ ἐπιθυμητικόν. Αὐτὰ τὰ τρία δὲν εἶναι ἄνθρωπος, ὅπου νὰ μὴν τὰ ἔχῃ, ὅτι εἶναι φυσικὰ καὶ ἐνδιάθετα τῆς ψυχῆς τοῦ καθ’ ἑνὸς ἀνθρώπου, ὅτι ἀπ’ αὐ­τὰ χωρίζει ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τὰ ἄλλα ζῶα· ἀπὸ τὸ θυμητικόν, καὶ ἐπιθυμητικόν, χωρίζει ἀπὸ τὰ ἄψυχα· ἀπὸ δὲ τὸ λογικόν, χωρίζει ἀπὸ τὰ ἄλογα ζῶα.
Αριστοτέλης Η μεγαλοψυχία είναι αρετή της ψυχής, με την οποία ο άνθρωπος μπορεί να αντιμετωπίζει και την ευτυχία και την δυστυχία και τις τιμές και τις διαβολές.
Δημόκριτος. Οἱ ἄνθρωποι εἶναι πρέπον νὰ φροντίζουν περισσότερον γιὰ τὴν ψυχὴ παρὰ γιὰ τὸ σῶμα·  διότι ἡ τελειότητα τῆς ψυχῆς ἐπανορθώνει τὶς ἀδυναμίες τοῦ σώματος, ἡ ἰσχὺς ὅμως τοῦ σώματος χωρὶς τὴ δύναμη τοῦ λογισμοῦ (τῆς σωφροσύνης) κατ’ οὐδὲν βελτιώνει τὴν ψυχή.
Ευσέβιος Το σώμα το μαραίνει η τεμπελιά και την ψυχή η αδιαφορία της ν' ασκηθεί με εκείνα που την εξυψώνουν στο Θείο.
Ευσέβιος Η ακολασία δονεί την ψυχή και την κάνει να μήν υπακούει στο νού.
Γκαίτε Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι η ψυχή είναι άφθαρτη και ότι η δράση της εξακουλουθεί επ' άπειρον.
Ξενοφώντας Όταν τα σώματα γίνονται μαλθακά και οι ψυχές γίνονται πιό αδύνατες.
Πλάτων Αφού λοιπόν η ψυχή δεν καταστρέφεται από κανένα κακό, ούτε δικό της, ούτε ξένο, είναι φανερό πως αυτό, αναγκαστικά, είναι ένα ον αιώνιο.
Πλάτων Ένα σώμα ωραίο, δεν μπορεί με την ομορφιά του να κάνει και την ψυχή καλή, αλλά το αντίθετο η καλή ψυχή με την αρετή της κάνει το σώμα, όσο γίνεται καλύτερο.
Πλάτων Η ακολασία στις σωματικές απολαύσεις καταντάει αρρώστια της ψυχής.
Πλάτων Η ψυχή του ανθρώπου είναι αθάνατη και άφθαρτη.
Πλάτων Κάθε ηδονή και λύπη είναι σαν ένα καρφί που καθηλώνει την ψυχή στο σώμα, την κολλά επάνω του, την κάνει εξάρτημά του και νομίζει ότι είναι αληθινά όσα υπαγορεύει το σώμα.
Πλάτων Ο κακός είναι ακάθαρτος ώς πρός την ψυχή, ενώ ο ενάρετος είναι καθαρός.
Πλάτων Οι μεγαλύτερες ασθένειες της ψυχής, πρέπει να θεωρήσουμε ότι είναι οι υπερβολικές ηδονές και οι υπερβολικές λύπες.
Πλάτων Όταν επέρχεται ο θάνατος στον άνθρωπο, το μεν θνητό μέρος αυτού, καθώς φαίνεται, πεθαίνει, το δε αθάνατο, η ψυχή, σηκώνεται και φεύγει σώο και άφθαρτο.
Πρόκλος Κάθε ψυχή δε χάνεται και δε φθείρεται
Πυθαγόρας Η δύναμη της ψυχής είναι η σωφροσύνη. Αυτή είναι το φώς της ψυχής, που έχει απαλαγεί από τα πάθη.
Πυθαγόρας Ο Θεός δεν έχει καλύτερη κατοικία πάνω στη γή, από την καθαρή ψυχη.
Φωκυλίδης Η ψυχή είναι άθάνατη και αγέραστη και ζεί αιώνια.
Λα'ι'κή Παροιμία.Ἅμα χάσεις τὴν ψυχή σου, τί ἀξία ἔχουν τ’ ἄλλα; --- Ἅμα χάσεις τὴν ψυχή σου, ἔχασες τὸν κόσμο ὅλο.
Λα'ι'κή Παροιμία. Κάλλιο ἀρρώστια στὸ κορμί, παρὰ στὴν ψυχή.
Λα'ι'κή Παροιμία. Πρώτα βγαίνει ἡ ψυχή καὶ ὕστερα τὸ χούϊ.
ΠΕΡΙ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ
Δαμασκηνοῦ τοῦ Στουδίτου. Ἐξ ἀρχῆς ὁ Θεὸς τὸν Ἀδάμ ὅλον καλοσύνην τὸν ἔκαμεν, ὄλον καθαρότητα, ὅλον ἁγιότητα, καὶ ἐχαρισέ τον καὶ δώδεκα δυνάμεις ψυχικὰς, ὅπου τὰς ἔχει κάθε ἄνθρωπος·
Δαμασκηνοῦ τοῦ Στουδίτου. Καὶ οἱ μὲν τρεῖς δυνάμεις λέγονται φυσικαί, διότι μὲ αὐτὰς γεννᾶται καὶ τρέφεται καὶ αὐξάνει ὁ ἄνθρωπος. Αἱ ἄλλαι δυνάμεις αἱ τέσσαρες λέγονται ζωτικές, ὅτι μὲ ἐκείνας ζεῖ καὶ ἀναζωούται ὁ ἄνθρωπος. Αἱ ἄλλαι 5 δυνάμεις λέγονται γνωστικαὶ διότι μὲ αὐτὰς γνωρίζει ὁ ἄνθρωπος τὸ κάθε τί καὶ θέλει το.
Δαμασκηνοῦ τοῦ Στουδίτου. Καὶ 1η (ἀπὸ τὰς φυσικὰς δυνάμεις) εἶναι ἡ γεννητικὴ δύναμις, ἤτοι ὅπου γεννᾶται πᾶς ἄνθρωπος καὶ χωρὶς νὰ ἦτο γίνεται καὶ ὑπάρχει. 2α δύναμις εἶναι ἡ θρεπτικὴ δύναμις, ἤτοι ὅπου τρέφεται ὁ ἄνθρωπος. 3η εἶναι ἡ αὐξητικὴ δύναμις, δηλαδὴ ὅπου αὐξάνει ὁ ἄνθρωπος καὶ ἔχει τὸ φυσικὸν νὰ ἀνατρέφεται ἀπὸ λίγο εἰς πολὺ καὶ ἀπὸ μικρὸς νὰ γίνεται μέγας. Αὐτὰς τὰς δυνάμεις τὰς ἔχουν καὶ τὰ ἄλογα ζῷα καὶ τὰ φυτά, ὅτι καὶ αὐτὰ ἔτζι γίνονται καὶ τρέφονται καὶ αὐξάνονται.
Δαμασκηνοῦ τοῦ Στουδίτου. Καὶ 1η (ἀπὸ τὰς ζωτικὰς δυνάμεις) μὲν ἡ βούλησις. Βούλησις δὲ εἶναι ὅταν ὁ ἄνθρωπος ὅλως διόλου βούλεται καὶ θέλει τὸ καλόν. Ὅταν δὲ διαλέγει τὸ καλὸν ἀπὸ τὸ κακόν, τότε ἐκεῖνη ἡ δύναμις λέγεται προαίρεσις, ὅπου εἶναι ἡ 2η δύναμις, ζωτική· Διὰ τὸν Χριστὸν λέγομεν ὅτι μόνον βούλησιν εἶχε· διότι δὲν ἤθελε ἐκεῖνος ποτὲ τὸ κακὸν ἀλλὰ ἀείποτε τὸ καλὸν ἐζήτει καὶ ἠγάπα. 3η δύναμις ζωτικὴ εἶναι ὁ θυμός, ἤγουν ὠς ὁρίζει ὁ Θεολόγος Γρηγόριος, νὰ θυμώνουμε κατὰ τοῦ διαβόλου καὶ ἐναντίον αὐτοῦ νὰ ἔχομεν τὸν θυμό μας, ἐκεῖνον νὰ ὑβρίζομεν, ἐκείνου νὰ κάνουμε κακὸν ὅτι αὐτὸς μᾶς ἔκαμε παροίκους· αὐτὸς μᾶς εὔγαλεν ἀπὸ τὸν Παράδεισον, αὐτὸς μᾶς κατήντησεν εἰς ταύτην τὴν κατηραμένην γῆν δι’ ἐκεῖνον γοῦν μᾶς ἔδωκεν ὁ Θεὸς τὸν θυμόν· ὄχι διὰ τὸν ἄνθρωπο ὅστις εἶναι πλάσμα Θεοῦ· ὄχι διὰ τὸν Χριστιανόν, ὁ ὁποῖος ἔχει μίαν πίστιν μὲ αὐτόν, ὄχι νὰ ὀργιζόμεθᾳ κατὰ τίνος χωρὶς ἀφορμὴ ἢ ἔστω καὶ μὲ ἀφορμὴ· δι’ αὐτό μας ἔδωκεν ὁ Θεὸς τὸν θυμόν. 4η  δύναμις εἶναι ἡ ἐπιθυμία· ἤτοι νὰ ἐπιθυμοῦμε τὸ καλόν, νὰ ἐπιθυμοῦμε τὴν πρώτη μας πατρίδα, ἤτοι τὴν Βασιλεία τῶν οὐρανῶν.
Δαμασκηνοῦ τοῦ Στουδίτου. Καὶ  1η (ἀπὸ τὰς γνωστικὰς δυνάμεις) εἶναι μέν ἡ αἴσθησις· Αἴσθησις μὲν εἶναι αὐτὰ τὰ 5· ἡ ὅρασις, ἡ ὄσφρησις, ἡ ἀκοή, ἡ γεῦσις καὶ ἡ ἁφή. 2η  (γνωστικὴ δύναμη) εἶναι ἡ φαντασία, Φαντασία εἶναι, ἐκείνη διὰ τῆς ὁποίας ὅτι καὶ ἂν δεῖ ὁ ἄνθρωπος, μετὰ μίαν ἢ δυὸ ἢ περισσότερες ἡμέρες τὸ ἐνθυμεῖται καὶ τὸ φαντάζεται· αὐτὴ ἡ φαντασία ἐνεργεῖ καὶ εἰς τὰ ὄνειρα τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν λόγον αὐτοῦ τὸν ἐνδιάθετον, διότι ὁ ἄνθρωπος δύο λόγους ἔχει, ἕνα τὸν προφορικόν, αὐτὸν δηλαδὴ διὰ τοῦ ὁποίου ὁμιλοῦμε, καὶ ἀκούει ὁ ἕνας τὸν ἄλλον· καὶ δεύτερον τὸν ἐνδιάθετον, καὶ εἶναι ἐκεῖνος μὲ τὸν ὁποῖον μόνος του ὁ ἄνθρωπος καταλαβαίνει ὅτι καὶ ἂν λέγει· μὲ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ τὴν φαντασίαν βλέπει καὶ ὁμιλεῖ εἰς τὸν ὕπνο του ὅτι καὶ ἂν δεῖ. 3η  (γνωστικὴ δύναμη) εἶναι ἡ δόξα ὅπου εἶναι διπλή, ἢ μὲ ἀπόδοσιν ἢ χωρὶς ἀπόδοσιν· ἤτοι ἄκουσε κάποιος ὅτι ἔγινε ἔκλειψις τοῦ ἡλίου, ὅμως δὲν γνωρίζει ἀπὸ τί ἔγινεν ἡ ἔκλειψις τότε αὐτὸ λέγεται ἄλογος δόξα, ἤτοι χωρὶς λόγου ἀπόδοσιν· μὲ ἀπόδοσιν δὲ εἶναι ἡ δόξα, ὅταν γνωρίζει ὁ ἄνθρωπος διατὶ ἔγινεν ἔκλειψις τοῦ ἡλίου, ὅτι δηλαδὴ ἡ σελήνη διῆλθεν ὑποκάτω τοῦ ἡλίου καὶ ἀπέκρυψεν τὴν λάμψιν τοῦ διὰ τοῦτο γίνεται αὐτὴ ἡ ἔκλειψις· αὐτὴ εἶναι ἡ δόξα. 4η (γνωστικὴ δύναμη) εἶναι ἡ διάνοια· ὅταν ἀκούσει κάποιος ὅτι ἕνας βασιλεὺς δυνατὸς μὲ πολὺ στράτευμα ἐνικήθει ἀπὸ ἄλλον βασιλέα ὀλιγοδύναμον, καὶ ἵσταται καὶ συλλογίζεται, ἐὰν ἐτοῦτο εἶναι ἀληθὲς ἢ ψευδὲς· αὐτὴ ἡ συλλογὴ ὀνομάζεται διάνοια. 5η (γνωστικὴ δύναμη) εἶναι ὁ νοῦς· πάντα ὅσα κάνουν οἱ ἕνδεκα αὐτὲς δυνάμεις, ὅλα διὰ τῆς προσταγῆς του νόος τὰ κάνουν καὶ εἶναι ὁ νοῦς ὡς βασιλεὺς ἐπάνω εἰς αὐτᾶς. Αὐτὸς ὁ νοῦς εἶναι ἡ δωδέκατη δύναμη τῆς ψυχῆς. Μόνο ὅμως εἰς τὰ φανερὰ καὶ ὁμολογούμενα πράγματα, τὰ ὁποῖα περιέπεσαν εἰς τὴν ἀντίληψίν του διὰ τῶν αἰσθήσεων εἰς αὐτὰ περιπατεῖ ὁ νοῦς, ἤτοι ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ἀγαθός, ὅτι ὁ ἥλιος λάμπει, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι θνητὸς καὶ τὰ τοιαῦτα.

Δεν υπάρχουν σχόλια: