Μ

ΠΕΡΙ ΜΑΚΡΟΘΥΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΟΡΓΗΣΙΑΣ
Αγ.Νεκτάριος Η μακροθυμία είναι αρετή ψυχής γενναίας και ευγενούς, θεμέλιον έχουσα την προς τον πλησίον αγάπην. Είναι μεγαλοψυχία και μεγαλοφροσύνη και φίλη της πραότητος.
Αγ.Νεκτάριος Η μακροθυμία μαρτυρεί ευαγωγίαν ψυχής και εκδηλούται ως συμπάθεια, φιλανθρωπία, μετριοπάθεια και δικαιοσύνη. 
Αγ.Νεκτάριος Ο μακρόθυμος κυριαρχεί τού θυμού καί τής οργής καί κατευνάζει τάς ορμάς τής καρδίας αυτού· ελεεί τούς πταίοντας και οικτίρει τούς αμαρτάνοντας. Ο έλεγχος αυτού μετά επιεικείας, οι δέ λόγοι αυτοί προφέρονται τών χειλέων αυτού μετά συνέσεως και φρονήσεως. Η οργή δέν επισκοτίζει τόν νούν αυτού, ο δέ θυμός δέν διαταράττει τάς φρένας αυτού. Η όψις αυτού είναι ιλαρά, αι δέ κινήσεις αυτού σεμνοπρεπείς· ών πολύς εν φρονήσει ουχί οξέως επιφέρει τήν δίκην, αλλά μετά απαθή κρίσιν τού πταισίματος αποφαίνεται.
Ἀγ. Νείλου Μακροθυμία εἶναι ὅπλο τῆς φρόνησης, δικαστήριο τῆς ὀργῆς, τῆς καρδιᾶς ἰατρεῖο, νουθεσία αὐτῶν ποὺ ἀποθρασύνονται, γαλήνη τῶν ταραγμένων, ἥρεμο λιμάνι, ἀγαθοεργία τῶν λυπημένων, πραότητα πρὸς ὅλους, ποὺ βλασφημούμενη εὐλογᾶ καὶ ὑβριζόμενη χαίρεται, παρηγοριὰ αὐτῶν ποὺ ἀναστενάζουν, καθρέφτης τῶν ἐλπιζομένων, βραβεῖο τῶν κακοπαθούντων.
Ἀγ.Ἰωάν. Κλίμακος Ἀοργησία σημαίνει, ἀκόρεστη ἐπιθυμία γιὰ ἀτιμία, ὅμοια μὲ τὴν ἀπέραντη ἐπιθυμία τῶν κενοδόξων γιὰ ἔπαινο.
Ἀγ.Ἰωάννου Κλίμακος. Ἀοργησία σημαίνει, νίκη κατὰ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, ποὺ φαίνεται μὲ τὴν ἀναισθησία ἀπέναντι στὶς ὕβρεις καὶ ποὺ ἀποκτᾶται μὲ ἀγῶνας καὶ ἱδρῶτας.
Ἀγ.Ἰωάννου Κλίμακος. Ἡ ἀρχὴ τὴς ἀοργησίας εἶναι νὰ σιωποῦν τὰ χείλη, ἐνῶ ἡ καρδιὰ εὑρίσκεται σὲ ταραχή. Τὸ μέσον εἶναι νὰ σιωποῦν οἱ λογισμοί, ἐνῶ ἡ ψυχὴ εὑρίσκεται σὲ ὀλίγη ταραχή. Καὶ τὸ τέλος, νὰ ἐπικρατῆ στὴν θάλασσα τῆς ψυχῆς μόνιμη καὶ σταθερὰ γαλήνη, ὅσο καὶ ἂν φυσοῦν οἱ ἀκάθαρτοι ἄνεμοι.
ΠΕΡΙ ΜΑΚΡΟΘΥΜΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
Ἀββᾷ Ἠσαΐου. Ἡ ἀγαθότης καὶ μακροθυμία τοῦ Θεοῦ συνίσταται εἰς τοῦτο· ὅτι δηλαδὴ εἰς οἱανδήποτε ὥραν καὶ ἐὰν ἐπιστρέψῃ ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τὰς ἁμαρτίας του, ὁ Θεὸς τὸν ὑποδέχεται μὲ χαρὰν καὶ δὲν τοῦ καταλογίζει τὰ προηγούμενα ἁμαρτήματα ὅπως ἀναφέρεται εἰς τὴν παραβολὴν τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ (Λουκ.15,11-32).
Νικηφ. Θεοτόκη Ἐὰν ὅμως, ὅταν ὁ Θεὸς μακροθυμῇ, ἁμαρτάνωμεν, τότε ἡ παίδευσις πολλαπλασιάζεται κατὰ ἀναλογίαν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἁμαρτημάτων καὶ τοῦ καιροῦ τῆς ἀναβολῆς καὶ τῶν τρόπων, τοὺς ὁποίους ὁ Θεὸς μετεχειρίσθη πρὸς ἰδικήν μας διόρθωσιν.
ΠΕΡΙ ΜΑΤΑΙΟΤΗΤΟΣ
Ἐκκλησιαστῆς.1,2 Ματαιότης ματαιοτήτων, είπεν ο εκκλησιαστής, ματαιότης ματαιοτήτων τα πάντα ματαιότης.
Ἀγ.Νείλος. Φύλλα και σαπουνόφουσκες και καπνό και άχυρα και σκιά και σκόνη... χαρακτήρισα όλα τα λαμπρά αυτού του κόσμου.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Όλα τα πράγματα του κόσμου είναι σκιά και όνειρο και πίο μηδαμινά από αυτά.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Γιατί αγαπάτε τα σώματα; Γιατί επιθυμείτε τή δόξα; Γιατί ποθήτε τήν τρυφή; Τίποτε απ' αυτά δεν μένει και δεν ζεί αιώνια, αλλά παρέρχεται, και τής σκιάς είναι μηδαμινότερα και τών ονείρων απατηλότερα.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Αυτός που έχει πληγωθεί και κυριευθεί από τον πόθο προς τον Θεό και έχει αποκτήσει την επιθυμία των μελλοντικών αγαθών, βλέπει με άλλα μάτια τά πράγματα της παρούσας ζωής και γνωρίζει καλά, ότι ολόκληρη η παρούσα ζωή είναι σκιά και φιγούρα και απάτη και δεν διαφέρει καθόλου από τα όνειρα.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Δεῖξε μου καὶ σὺ τὸν τελικὸ σκοπὸ τῆς προσπάθειας γιὰ τὰ βιοτικὰ πράγματα. Ἀλλὰ δὲν μπορεῖς, γιατὶ «ματαιότης ματαιοτήτων τὰ πάντα ματαιότης». Δὲν βλέπω τίποτε ἐκτὸς ἀπὸ ὀστὰ καὶ σκόρο καὶ ἀράχνη· ὅλα ἐκεῖνα εἶναι μῦθος, ὅλα ὄνειρο καὶ σκιὰ καὶ φανταστικὴ ἱστορία καὶ παράσταση καὶ μᾶλλον οὔτε παράσταση. Γιατὶ τὴν παράσταση τὴν βλέπουμε ἔστω καὶ σὰν εἰκόνα· ἐνῶ ἐδῶ δὲν βλέπουμε οὔτε εἰκόνα.
ΠΕΡΙ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΟΥΣ
Αγ.Νεκτάριος Μεγαλοπρέπεια τό μεγάλα και λαμπρά φρονείν, και τό μεγάλα και ευγενή πράττειν.
Αγ.Νεκτάριος Μεγαλοπρεπής δέ ο μεγάλα και λαμπρά φρονών, ο μεγάλα και ευγενή πράττων, ο λαμπρός, ο ελευθέριος, ο μεγαλόφρων, ο μεγαλουργός, ο μεγαλεπήβολος.
Αγ.Βασίλ.Μέγ. Τόν μεγαλοπρεπή ουδεμία λυπήσει περίστασις, ουδέ όλως πάθος αυτόν εκταράξει, ουδέ ανθρωπαρίων φαύλων και ευκαταφρονήτων αμαρτήματα κινήσει, ουδέ ακαθαρσία τής σαρκός αυτόν ταπεινώσει.
Αγ.Βασίλ.Μέγ. Ο μεγαλοπρεπής δυπρόσιτος εστι τοίς ταπεινωτικοίς πάθεσιν, ουδέ προσβλέπειν αυτώ δυναμένοις διά το ύψος τής γνώμης. Λέγεται δέ τις και Θεού μεγαλοπρέπεια, ως το «επήρθη η μεγαλοπρέπειά σου υπεράνω τών ουρανών».
ΠΕΡΙ ΜΕΓΑΛΟΡΡΗΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΡΡΗΜΟΝΟΣ
Αγ.Νεκτάριος Μεγαλορρημοσύνη ή μεγαληγορία, το μεγάλα ρήμματα λαλείν, το ασεβώς φθέγγεσθαι περί πάντων, το αλαζονεύεσθαι και κομπορρημονείν, και τό επαίρεσθαι και λοιδορείν.
Αγ.Νεκτάριος Ο μεγαλορρήμων ανοίγει τό στόμα αυτού και φθέγγεται μεγάλα καθ' υπερβολήν . φρονεί υψηλά και εξουθενεί αγαθούς . καταφρονεί ισχυρούς, και προπηλακίζει τούς ταπεινούς.
Αγ.Νεκτάριος Ο μεγαλωρρήμων καυχάται επί τώ μεγέθει τής ισχύος αυτού και πέποιθε επί τώ πλούτω καί τή δυνάμει αυτού.
Σκώπτει τούς φοβουμένους τόν Θεόν, η δέ γλώσσα αυτού λαλεί υψυλά είς υπεροχήν.
Αγ.Νεκτάριος Ο μεγαλορρήμων επαγγέλεται μεγάλα, και συνιστά εαυτόν ως δόκιμον και άριστον· λαλεί βλάσφημα και μυκτηρίζει συνετούς· αθετεί νόμον, και αρνήται καθήκοντα, εργάζεται αδικίαν, και ψεύδεται πρός τούς διαλεγομένους αυτώ. Η γραφή λέει, ότι ο Θεός εξολοθρεύσει τά χείλη τά δόλια καί γλώσσαν μεγαλορρήμονα· το θείον μισεί τούς μεγαλορρήμονας.
Αγ.Νεκτάριος Ο μεγαλορρήμων λαλεί βλάσφημα καί απειθεί πρός τούς νόμους . αρνείται τό κύρος αυτών . ομιλεί περί εαυτού ως περί υψηλής εξοχότητος, και εξαίρει τήν δύναμιν αυτού. Εν τοίς λόγοις αυτού κυριαρχεί ο εγωϊσμός, τά δέ διανοήματα αυτού οδηγεί ο τύφος καί η οίησις. Πεφυσιωμένος καί αλάζων βαδίζει αγέρωχος, καί σοβεί διά τής αγοράς μετ' επιδείξεως.
Αγ.Νεκτάριος Η ψυχή τού μεγαλορρήμονος είναι εστερημένη ηθικού σθένους, είναι δειλή και θρασεία, μωρά και ανόητος. Τόν μεγαλορρήμονα αποστρέγεται τό θείον.
ΠΕΡΙ ΜΕΘΗΣ
Αγ.Νεκτάριος Μέθη, τής μεθήσεως (τής ενδοτικότητος) τής ψυχής αιτία γίνεται. Πάσα μέθη είωθε είς έκστασιν φέρειν τάς διανοίας τάς κεκρατημένας υπό τού οίνου.
Αγ.Νεκτάριος Η μέθη παραφόρους εργάζεται, σκοτίζει τόν νούν, ασθενή τήν ψυχή καί το σώμα παρασκευάζει, είς αμαρτήματα μεγάλα καί φοβερά εξωθεί.
Αγ.Νεκτάριος Η μέθη παρασκευάζει μάχας καί ταραχάς και διαπληκτισμούς και φόνους, οπλίζουσα τάς χείρας τών μεθυόντων.
Αγ.Νεκτάριος Η μέθη φέρει κάρωσιν τού εγκεφάλου τού εγκεφάλου . καθιστά τόν μέθυσον αναίσχυντον, αμετροεπή, βλάσφημον, λοίδορον, πλήκτην. Η μέθη φέρει είς παραφροσύνην και ασέβειαν.
Αγ.Νεκτάριος Η μέθη καθιστά τούς ελεύθερους ανελευθέρους και περίγελον των δούλων αυτών. Η μέθη έκφρονας ποιεί και τούς συνετούς.
Αγ.Βασίλ.Μέγ. Όποιοι είναι υποδουλομένοι στη μέθη και στην πολυφαγία, ούτε ύπνο γνήσιο και αληθινό έχουν, ούτε απαλλάσσονται από φοβερά όνειρα.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Ο μέθυσος δέν μπορεί να απολαύσει ούτε τήν ηδονή, γιατί η ηδονή βρίσκεται στο μέτρο, ενώ στήν υπερβολική χρήση του κρασιού υπάρχει η αναισθησία.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Η χωρίς μέτρο οινοποσία γεννάει σωματικά και ψυχικά νοσήματα, επειδή προκαλεί στή σκέψη τόν πόλεμο τών παθών και τήν τρικυμία τών ατόπων λογισμών και επειδή κάνει το σώμα νωθρό και άτονο.
Αλκαίος. Ο άνθρωπος, που έχει το κρασί σαν αλυσίδα γύρω από το πνεύμα του, δεν ζεί στα αλήθεια.
Δημόκριτος. Το σταφύλι έχει τρία τσαμπιά : το πρώτο, της ηδονής, το δεύτερο της μέθης, και το τρίτο της βλασφημίας.
Θεογνίς. Γιὰ νὰ γνωρίσουν οἱ εἰδικοὶ τὸ χρυσάφι καὶ τὸ ἀσήμι, μεταχειρίζονται τὴ φωτιά, ἐνῶ γιὰ νὰ γνωρίσης τὶς σκέψεις τοῦ ἀνθρώπου, ἀρκεῖ τὸ κρασί.
Λα'ι'κή Παροιμία. Το μεθύσι είναι ένα περίεργο ζευγάρι γυαλιά, που σε κάνει να βλέπεις το διάβολο και τα έργα του.
Λα'ι'κή Παροιμία. Όποιος δε βάζει νερό στο κρασί του, πληρώνει διπλά το φαΐ του.
Λα'ι'κή Παροιμία. Ὁ Μεθυσμένος καὶ τρελλὸς τὸ ἵδιο μοιάζουνε καὶ οἱ δυό.
Λα'ι'κή Παροιμία. Το μεθυσμένο μη τον σκουντάς και μόνος του θα πέσει.
Λα'ι'κή Παροιμία. Περισσότεροι πνίγονται στο ποτήρι παρά στη θάλασσα.
Λα'ι'κή Παροιμία. Όσοι πίνουν και μεθούν, λησμονούν όσα χρωστούν.
Λα'ι'κή Παροιμία. Εκείνα που θέλεις νηστικός τα κάνεις μεθυσμένος
Λα'ι'κή Παροιμία. Το μαγκούφι το κρασί, την καρδούλα μου τη σείει.
Λα'ι'κή Παροιμία. Από τρελό και μεθυσμένο μαθαίνεις την αλήθεια.
Λα'ι'κή Παροιμία. Άνθρωπος μεθυσμένος γάιδαρος σαμαρωμένος.
Λα'ι'κή Παροιμία. Κρασί σε πίνω για καλό και συ με πας στο βράχο.
Λα'ι'κή Παροιμία. Τρώγε όσο σ’ ευχαριστεί, πίνε όμως με μέτρο.
Λα'ι'κή Παροιμία. Ο τρελός είδε το μεθυσμένο και φοβήθηκε.
Λα'ι'κή Παροιμία. Όποίος πίνει βερεσέ, μεθάει δυο φορές.
Λα'ι'κή Παροιμία. Να το πίνεις το κρασί, να μη σε πίνει.
Λα'ι'κή Παροιμία. Καλό κρασί…, κακό κεφάλι.
ΠΕΡΙ ΜΕΜΨΙΜΟΙΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΜΨΙΜΟΙΡΟΥ
Αγ.Νεκτάριος Μεμψιμοιρία, η δυσαρέσκεια η πρός τήν μοίρα, η έλλειψις πρός τόν Θεό ευγνωμοσύνης, η αχαριστία πρός πάντας, η αθέτηση καί αυτής τής θείας πρόνοιας, το φιλόψογον εν παντί και το μέμφεσθαι πάντας.
Αγ.Νεκτάριος Ο μεμψίμοιρος αεί δυσανασχετεί, επί τή μή κατ' αξίαν προαγωγή αυτού καί αγανακτεί κατά τών υποτιμώντων τάς αρετάς αυτού. Ἀσεβεί πρός τόν Θεόν διά τάς δήθεν πρός αυτόν αδικίας . πάν δώρημα, πάσα χάρις, πάσα τιμή, πάσα δόξα είναι κατωτέρα τών προσηκόντων αυτώ.
Αγ.Νεκτάριος Τόν μεμψίμοιρον ουδέν ευχαριστεί, ουδέν τέρπει, ουδέν ικανοποιεί. Από τών χειλέων τού μεμψίμοιρου δέν προηνέχθη η λέξις ευχαριστώ. Από τήν καρδία τού μεμψίμοιρου δέν ανεπέμθη δοξολογία πρός
τόν Θεόν διά τάς πλουσίας πρός αυτόν γενομένας χάριτας.
Αγ.Νεκτάριος Ὁ μεμψίμοιρος οὐ χαίρει ἐπὶ τοῖς σωζομένοις, ἀλλ’ ἀνιᾶται ἐπὶ τοῖς ἀπολλυμένοις, τοῦτο δὲ ἐπεὶ οὐ προσάγει τὴν διάνοιαν ἐπὶ τὼ περισωθέντα ἀγαθά, ἀλλ’ ἀεὶ ἐπὶ τὰ ἀπολεσθέντα τὴν διάνοιαν περιφέρων ποιεῖ αὐτὰ ἐναργῆ καὶ πρόσφατα.
Αγ.Νεκτάριος Ο μεμψίμοιρος είναι αγνώμων και αχάριστος. Ο μεμψίμοιρος αρνείται καί τήν πρός τούς ιδίους γονείς ευγνωμοσύνην. Ο μεμψίμοιρος είναι άθλιος άνθρωπος.
ΠΕΡΙ ΜΕΡΙΜΝΩΝ
Μεγ.Βασιλείου. Το να μεριμνάς γιά τόν εαυτό σου είναι έγκλημα φιλαυτίας . το να μεριμνάς και να εργάζεσαι γιά τήν εντολή του Κυρίου είναι εγκώμιο φιλοχρίστου και φιλαδέλφου διαθέσεως.
Μεγ.Βασιλείου. Ανάμεσα στά πράγματα που παρασύρουν τήν ψυχή καί τής δημιουργούν ασχολίες βιοτικές, είναI αδύνατο να υποτάξει κανείς τήν επίπονη μελέτη.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Για να σου πάνε όλα καλά και να απαλαγείς από κάθε φροντίδα φρόντισε γιά τα πνευματικά και περιφρόνησε τα βιοτικά και έτσι και τη γή θα επιτύχεις μαζί με τον ουρανό και τα μέλλοντα αγαθά θα κερδίσεις.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Μή λοιπόν φροντίσεις με αγωνία γιά τα δικά σου θέματα, αλλά αφησέ τα στο Θεό. Γιατί, άν φροντίσεις εσύ φροντίζεις σάν άνθρωπος . αν όμως προνοήσει ο Θεός, προνοεί σάν Θεός.
Θεοτίμου. Γνώρισμα  τῆς τέλειας ψυχῆς εἶναι ἡ ἀμεριμνησία, ἐνῶ τοῦ ἀσεβοῦς ἀνθρώπου τὸ νὰ καταγίνεται μὲ φροντίδες. Γερόντισα Γαβρηλία. Η μέριμνα είναι γι' αυτούς που δεν έχουν Πίστη.
Αίσωπος Δεν πρέπει απερίσκεπτα να καταπιανόμαστε με το κάθε πράγμα.
Λα'ι'κή Παροιμία Μήτε μέλι θέλω, μήτε καὶ μελίσσια νά ’χω. (γιὰ νὰ ζῆ δίχως περισπασμοὺς καὶ μέριμνες)
Λα'ι'κή Παροιμία Ὅποιος ἔχει τὰ γένεια ἔχει καὶ τὰ χτένια. (τὶς φροντίδες)
Λα'ι'κή Παροιμία Ο Θεός τρέφει τα πουλιά μα δεν τους βάζει το φα'ί' στη φωλιά.
Λα'ι'κή Παροιμία Των φρονίμων τα παιδιά πρίν πεινάσουν μαγειρεύουν.
Λα'ι'κή Παροιμία Κάλλιο γα'ι'δουρόδενε παρά γα'ι'δουρογύρευε.
Λα'ι'κή Παροιμία Άναψε το λυχνάρι σου πρίν σε βρεί η νύχτα.
Λα'ι'κή Παροιμία Η πολλή δουλειά τρώει τον αφέντη.
ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Η μετάνοια έχει μεγάλη δύναμη και μπορεί ακόμη και εκείνον που είναι υπερβολικά βουτηγμένος στην αμαρτία, αν θελήσει, να τον απαλλάξει από το φορτίο των αμαρτιών.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Ἡ μετάνοια δὲν κρίνεται ἀπὸ τὴ χρονική της διάρκεια, ἀλλὰ ἀπὸ τὴ διάθεση τῆς ψυχῆς.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Ἐκεῖνος ποὺ μετανόησε γιὰ τὰ κακὰ ποὺ ἔκανε, καὶ ἂν ἀκόμα δὲν ἐπειδείξει μετάνοια ἀνάλογη πρὸς τὰ ἁμαρτήματά του, ὁπωσδήποτε ὅμως θὰ ἔχει τὴν ἀνταπόδοση γι’ αὐτή του τὴ μετάνοια.
Αγ.Νικόδημος Ήξευρε, ότι τά μέρη τής μετανοίας είναι τρία· Συντριβή, Εξομολόγησις, και Ικανοποίησις.
Αγ.Ισαάκ Συρ. Να ενθυμήσαι τά βαριά παραπτώματα στα οποία έπεσαν πολλοί από τους παλαιούς και μετανόησαν, και το ύψος της τιμής που αξιώθηκαν έπειτα, και θα λάβεις θάρρος στη μετάνοιά σου.
Αγ.Μάρκος Ερημ Όποιος αμαρτάνει χωρίς να εξαναγκάζεται, δύσκολα μετανοεί για τις πράξεις του.
Αγ.Μάρκος Ερημ Εάν κάποιος πέσει σε οποιαδήποτε αμαρτία, και δεν λυπηθεί ανάλογα προς το σφάλμα, εύκολα θα περιπέσει στο ίδιο αμάρτημα.
Πόπλιος Σύρος  Ὁ συνετὸς ἄνθρωπος διορθώνει τὰ σφάλματά του, συγκεντρώνοντας πεῖρα ἀπὸ τὰ σφάλματα τῶν ἄλλων.
Δημόκριτος Η μεταμέλεια γιά τις αισχρές πράξεις είναι η σωτηρία της ζωής.
Δημήτριος Καμπούρογλου.  Καθαρόν πράγμα δεν είναι ό,τι επλύθη, αλλ’ ό,τι δεν ελερώθη. 
Λα'ι'κή Παροιμία Όπου σπέρνει η οργή θερίζει η μετάνοια.
ΠΕΡΙ ΜΕΤΡΙΟΦΡΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΙΟΦΡΩΝΟΣ
Αγ.Νεκτάριος Μετριοφροσύνη η αρετή τού μετριόφρονος· μετριόφρων δέ ο μή περί εαυτού φρονών παρ' ό δεί φρονείν. Ο μετριό-φρων ουκ έχει εν λόγω κόμπους σοφιστικούς, ουδέ διαλέξεις υπερηφάνους και βαρείας. Ο μετριόφρων είναι χρηστός πρός τούς φίλους, ήπιος πρός τούς οικέτας, ανεξίκακος πρός τούς θρασείς, φιλάνθρωπος πρός τούς ταπεινούς, παρήγορος τών κεκακωμένων.
Αγ.Νεκτάριος Ο μετριόφρων επισκέπτεται τούς εν οδύναις, ουδένα καθάπαξ υπερορών, γλυκύς εν προσηγορία, φαιδρός εν αποκρίσει, δεξιός, ευπρόσιτος άπασι. Ο μετριόφρων μήτε εαυτόν εγκωμιάζων μήτε άλλων επιζητών τά εγκώμια . μήτε λόγον άσεμνον αποδεχόμενος, επικαλύπτων δέ όσα δυνατόν τών εαυτού πλεονεκτημάτων.
Αγ.Νεκτάριος Ο μετριόφρων εφελκύει πρός εαυτόν τήν αγάπην καί τήν υπόληψιν πάντων, και επαινείται καί τιμάται παρά πάντων.
Αγ.Νεκτάριος Ο μετριόφρων ταπεινούται εξ αγάπης πρός τόν πλησίον καί διά τής μετριοφροσύνης νικά τούς υψηλόφρονας καί αγερώχους.
ΠΕΡΙ ΜΕΤΡΟΥ & ΑΜΕΤΡΙΑΣ
Ἀρχαῖον Ρητόν. Πᾶν μέτρον ἄριστον.
Ἠράκλειτος ὁ Ἐφέσιος. Ἡ ὕπατη ἀρετὴ εἶναι ἡ τήρησις τοῦ μέτρου.
Ἰπποκράτης. Πᾶν τὸ πολὺ τῇ φύσει πολέμιον. (Ὁ,τιδήποτε πολὺ βλάπτει).
Λα'ι'κή Παροιμία Τὰ πολλὰ καὶ τὰ περίσσια, μᾶς χαλάσανε τὰ ἴσια.
Λα'ι'κή Παροιμία Ὅποιος περπατᾶ μὲ μέτρα, στέκει πάντα σὰν τὴν πέτρα.
ΠΕΡΙ ΜΙΚΡΟΨΥΧΙΑΣ
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Οι μικρόψυχοι δεν μπορούν να είναι χαρούμενοι ούτε όταν φορούν το βασιλικό στέμα και έχουν άπειρες τιμές, ενώ όσοι ζούν φιλοσοφημένη ζωή και με δεσμά και με αλυσίδες απολαμβάνουν την χαρά της ζωής.
ΠΕΡΙ ΜΙΣΟΥΣ
Αγ.Νεκτάριος Μίσος!  Αποτρόπαιον όνομα!  Φοβερά λέξις!  Σατανικό πάθος!  Η έννοιά του δηλώνει έχθρα και αποστροφή προς τον Θεόν και πρός τον άνθρωπον, η παρουσία του απειλεί καταστροφή.
Αγ.Νεκτάριος Ο μισών είναι σκυθρωπός, κατήφης, μελαγχολικός, έχει σκοτεινό το πρόσωπο, και η λύπη εκκεχυμένη επ' αυτού καθιστά αυτό αποτρόπαιον.
Αγ.Νεκτάριος Ο μισών κανένα δεν αγαπά, ουδέποτε χαίρει, με τίποτα δεν συγκινείται, φεύγει από εκεί που η ευτυχία χαμογελά, και απομακρύνεται του τόπου της χαράς.
Αγ.Νεκτάριος Ο μισών είναι πονηρός, δόλιος, ύπουλος, κακεντρεχής, βάσκανος, ανθροποκτόνος. Ο μισών φέρει εν αυτώ την εικόνα της κακίας ζωγραφησμένη με τα ζωηρότερα χρώματα.
Αγ.Νεκτάριος Ο μισών απεστράφη τον Θεόν και ηκολούθησε τον πονηρόν, μεθ' ού και πορεύται εν τω βίω αυτού· δειλός άνθρωπος· πως θέλει εμφανισθεί ενώπιον του Κυρίου εν τη εσχάτη ημέρα;
ΠΕΡΙ ΜΝΗΜΗΣ
Ἀγ. Ἰ. Δαμασκηνός. Τὸ μνημονευτικὸν εἶναι ἡ αἰτία καὶ τὸ ταμεῖον τῆς μνήμης καὶ τῆς ἀναμνήσεως· ἡ μνήμη δηλαδὴ εἶναι φαντασία ποὺ ἔχει μείνει ἐντός μας ἀπὸ κάποια αἴσθησιν ἢ νόησιν, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται ἐνεργητικῶς, ἢ εἶναι διατήρησις τῆς αἰσθήσεως καὶ τῆς νοήσεως
Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος. "Αν δεν διατηρήσουμε με τη συνεχή ανάμνηση τη διδασκαλία που φυτεύτηκε στην ψυχή μας, τα σκορπίσαμε όλα στον αέρα".
Ανώνυμος Η μνήμη είναι ο θησαυρός του μυαλού.
Ἀριστοτέλης. Τὴν ἰσχυρότερη μνήμη τὴν ἔχουν, ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, ἐκεῖνοι ποὺ ἀντιλαμβάνονται βραδέως.
Κορνε'ί'γ Πιέρ Ύστερα από κάθε ψέμα χρειάζεται γερή μνήμη.
Πλάτων Η γνώση, που αποκτούμε με την βία δεν συγκρατείται στην μνήμη.
Αριστοτέλης Συνήθως, την ισχυρότερη μνήμη την έχουν εκείνοι που είναι αργοί στην αντίληψη.
ΠΕΡΙ ΜΝΗΜΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ
Αγ. Ιγνάτιος ο Θεοφόρος. Ἔστι δὲ χριστιανοῦ τὸ ἔργο οὐδὲν ἄλλο ἢ τὸ μελετᾶν ἀποθνήσκειν. 
Ἀγ.Ἰωάννου Κλίμακος. Ὅπως ὁ ἄρτος εἶναι ἀναγκαιότερος ἀπὸ κάθε ἄλλη τροφή, ἔτσι καὶ ἡ σκέψις τοῦ θανάτου, ἀπὸ κάθε ἄλλη πνευματικὴ ἐργασία.
Αγ.Κλήμης Αλεξ. Καθαρή και ζωντανή μνήμη του θανάτου περικόπτει τίς τροφές· και άν περικοπούν οι τροφές με ταπείνωση, περικόπτονται μαζί και τα πάθη.
Αββά  Ησαϊου Εκέινος που προσδοκά σύντομο θάνατο δεν αμαρτάνει πολλά, εκείνος δε που προσδοκά πολύ μακρινό θάνατο θα περιπέσει σε πολλές αμαρτίες.
Γέροντας Αμφιλόχιος Μακρής. "Οι άγιοι πάντοτε εσκέπτοντο την άλλη ζωή. Είναι πνευματικό χάρισμα η μνήμη του Θανάτου".
’Αγιος Φιλόθεος. «Ἡ Μνήμη θανάτου είναι μητέρα της προσευχής και των δακρύων».
ΠΕΡΙ ΜΝΗΜΗΣ ΘΕΟΥ
Αγ.Γρηγ.Θεολ. Πρέπει πολύ περισσότερο να μνημονεύουμε τόν Θεόν παρά να αναπνέουμε.
Μέγ.Βασιλείου. Είναι αδύνατον να εκτραπούν οι άνθρωποι από τόν ορθό δρόμο, άν δέν νοσήσει η ψυχή τους από τή λήθη του Θεού.
Μέγας Βασίλειος. "Αυτό σημαίνει να κατοικήσει μέσα μας ο Θεός' το να έχουμε με τη μνήμη μέσα μας εγκαταστημένο τον Θεό".
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Απόδειξη ευσεβείας είναι να έχει κανείς συνεχή μνήμη τών θείων πραγμάτων και με συχνές προσευχές να προσπαθεί να εξευμενίσει τόν Θεόν.
Αγ.Μάρκος Ερημ Όταν θυμάσαι τον Θεόν να πολλαπλασιάζεις τις δεήσεις σου προς αυτόν, ώστε αν τον ξεχάσεις, να σε θυμηθεί.
Αγ.Μάρκος Ερημ Χωρίς την μνήμη του Θεού δεν μπορεί να υπάρξει γνώση αληθινή· γιατί χωρίς την πρώτη, η δεύτερη είναι νόθος.
Αγ.Μάρκος Ερημ Η μνήμη του Θεού είναι πόνος της καρδιάς πού εκδηλώνεται για την ευσέβεια. Ενώ ο καθένας που ξεχνά τον Θεό, παραδίδεται στις ηδονές και γίνεται ανάλγητος.
Ὁ Ἀββᾶς Μακάριος εἶπεν :  Ἂν ἐνθυμούμεθα τὰ κακὰ ποὺ μᾶς προξενοῦν οἱ ἄνθρωποι, καταστρέφομεν μέσα μας τὴν δύναμιν τῆς μνήμης τοῦ Θεοῦ.  Ἂν ὅμως δὲν ἐνθυμούμεθα τὰ κακὰ ποὺ ὑποφέρομεν, τότε θὰ παραμείνωμεν ἀνίκητοι ἀπὸ τοὺς δαίμονας.
Ἀγ.Ἰσαάκ Σύρου. "Ότι συμβαίνει στο ψάρι, όταν εξέρχεται από το νερό, το ίδιο συμβαίνει και στον νου, ο οποίος εξέρχεται από την μνήμη του Θεού και σκορπίζεται στα πράγματα του κόσμου".  
ΠΕΡΙ ΜΝΗΜΩΝ (ΕΝΘΥΜΗΣΕΩΝ)
Αγ.Μάρκος Ερημ Είναι προτιμότερο να προσκολλάσαι στον Θεό με την προσευχή και την ελπίδα, παρά να έχεις αναμνήσεις εξωτερικές, έστω και αν είναι ωφέλιμες.
Αγ.Μάρκος Ερημ Οι παλιές αμαρτίες όταν κατ' είδος μνημονεύονται βλάπτουν αυτόν πού ελπίζει γιατί αν προβληθούν με λύπη, απομακρύνουν από την ελπίδα, και αν παρουσιαστούν αλύπως εναποθέτουν τον παλιό μολυσμό.
Αγ.Ισαάκ Συρ. Αν η μνήμη των αγαθών ανανεώνει μέσα μας την αρετή, όταν τά διαλόγιζόμαστε, είναι φανερό ότι και η μνήμη της ακολασίας ανανεώνει στην διάνοιά μας την αισχρή επιθυμία όταν την μνημονεύουμε.
Αγ.Ισαάκ Συρ. Δεν είναι λοιπόν μόνο η μελέτη των πονηρών εκείνη πού βλάπτει όποιον επιδίδεται σ' αυτήν, αλλά σύν αυτή η θεωρία και η μνήμη των προσώπων που εκτελούν τά πονηρά.
Ἀγ.Νείλου. Νὰ πιστεύεις ὅτι οἱ κακὲς ἀναμνήσεις εἶναι σπόρος τοῦ διαβόλου. Γιατὶ ἔτσι αὐτὲς σταματοῦν, κι αὐτὸς ποὺ τὶς ἔσπειρε ντροπιάζεται.
ΠΕΡΙ ΜΝΗΣΙΚΑΚΙΑΣ
Αγ.Νεκτάριος Μνησικακία είναι το να θυμήσαι το κακόν και να σκέφθεσαι να εκδικηθείς. Η μνησικακία είναι κακία και πάθος δεινόν, διότι διαφθείρει την ψυχή, σκοτίζει και ταράτει τον νού και την καρδίαν.
Αγ.Νεκτάριος Η μνησικακία ουκ οίδε συγνώμην, ουκ οίδε συμπάθειαν, άστοργος και ανελεήμων ούσα ζητεί ανταπόδοσιν. Η μνησικακία είναι στυγερά κακία κυοφορούμενη εν ψυχή μοχθηρά.
Αγ.Νεκτάριος Ο μνησίκακος είναι παράνομος, διότι μισεί τόν αδελφόν του όν ώφειλε κατά τήν θείαν εντολήν να αγαπά . είναι υπερήφανος, διότι αντιτάσσεται τώ νόμω του Θεού.
Αγ.Νεκτάριος Ο μνησίκακος είναι ανόητος, διότι ενώ αυτός καθ' εκάστην αμαρτάνει πρός τόν Θεόν καί πρός τόν πλησίον αυτού, δέν ανέχεται τήν αμαρτίαν τών άλλων.
Αγ.Νεκτάριος Ο μνησίκακος συντηρεί οργήν και παρά Κυρίου ζητεί ίασιν . επ' άνθρωπον όμοιον αυτώ ουκ έχει έλεος, καί περί τών αμαρτιών αυτού δέεται. Ἐχθραίνων μηνίει κατά του αδελφού του και αναμένει παρά Θεού συγγνώμη. Ου δοθήσεται αυτώ· λησμόνησε το άφες αδίκημα τώ πλησίον σου και τότε δεηθέντος σου αι αμαρτίαι σου λυθήσονται.
Αγ.Νεκτάριος Ο μνησίκακος έχει τήν γνώμην θηριώδη και απάνθρωπον ουδέ σώζει τούς χαρακτήρας τής αγαθότητος τού επουρανίου Πατρός, όν επικαλείται ως πατέρα, μνησικακών ως η κάμηλος.
Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος. "Όταν μνησικακείς, πρέπει να καταλάβεις ότι μνησικακείς εναντίον του εαυτού σου, όχι εναντίον άλλου. Ότι σφιχτοδένεις τα δικά σου αμαρτήματα κι όχι του αδελφού σου".
Αριστοτελης.  Ἀθάνατον ὀργὴν μὴ φύλαττε θνητὸς ὤν. (Σὰν θνητός, ποὺ εἶσαι, δὲν πρέπει νὰ διατηρῆς ὀργὴ χωρὶς τέλος).
Κλήμης Αλεξ. "Ο γνωστικός δεν μνησικακεί ποτέ. Δεν μισεί κανέναν, έστω και αν ο άλλος άξιος να μισείται, με αυτά που πράττει".
Κομφούκιος. Δεν είναι φοβερό αν σας προσέβαλλαν, κορόιδεψαν ή λήστεψαν. Φοβερό είναι αν εσείς δεν μπορείτε να τα ξεχάσετε.
ΠΕΡΙ ΜΟΝΑΞΙΑΣ
Αγνώστου. Η απελπισία της μοναξιάς είναι η μητέρα κάθε ζευγαρώματος.
Λα'ι'κή Παροιμία Ό,τι κάνεις μόνος σου γρήγορα καμωμένο.
Λα'ι'κή Παροιμία Κάλλιο μοναχός παρά με κακή συντροφιά.
Λα'ι'κή Παροιμία Μόνος ίσον όνος. (γάϊδαρος)
Λα'ι'κή Παροιμία Ένας ίσον κανένας.
ΠΕΡΙ ΜΟΝΑΧΙΚΟΥ ΒΙΟΥ & ΜΟΝΑΧΩΝ
Αγ.Γρηγ.Θεολ. Σοφώτεροι από τούς πολλούς είναι όσοι αποχωρίστηκαν από τόν κόσμο και αφιερώθηκαν στόν Θεόν. Ἀγ.Ἰωάννου Κλίμακ. Μοναχὸς εἶναι ἐξαγνισμένο σῶμα καὶ καθαρὸ στόμα καὶ φωτισμένος νοῦς.
Ἀγ.Ἰωάν. Κλίμακ. Μοναχὸς σημαίνει, ἀδιάκοπη ἔκστασις τοῦ νοῦ καὶ ἀκατάπαυστη λύπη γιὰ τὴν παροῦσα ζωή.
Ἀγ.Ἰωάννου Κλίμακ. Μοναχὸς εἶναι μία συνεχὴς βία τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως καὶ μία ἀδιάκοπη φυλακὴ τῶν αἰσθήσεων.
Ἀγ.Ἰωάννου Κλίμακ. Μοναχὸς σημαίνει, ἄνθρωπος ποὺ ἔγινε ἕνα μὲ τὶς ἀρετές, ὅπως ἕνας ἄλλος ἔγινε ἕνα μὲ τὶς ἡδονές.
Ἀγ.Ἰωάννου Κλίμακ. Μοναχὸς σημαίνει, ἄβυσσος ταπεινώσεως ποὺ ἐγκρέμισε καὶ ἔπνιξε μέσα της κάθε πονηρὸ πνεῦμα.
Αγ.Ισαάκ Συρ. Μοναχός εστιν ο έξωθεν τού κόσμου καθήμενος, καί αεί δεόμενος τού Θεού τυχείν τών μελλόντων αγαθών.
Εἶπε Γέρων. Είναι βαρεία η καλογερική Γέροντα; Ρώτησαν κάποιον σοφό μοναχό. Δεν είναι βαριά. Έρχεται καιρός που, όταν λησμονήσεις τον εαυτό σου, βλέπεις ότι είναι το πιο ανάλαφρο φορτίο – είπε.
Εἶπε Γέρων. Ρώτησε κάποιος ένα γέροντα, πόσα χρόνια έχει στο Άγιο Όρος και του απάντησε. Χρόνια πολλά έχω, προκοπή δεν έχω. Και τα τσακάλια στην έρημο ζουν, αλλά τσακάλια μένουν.
Εἶπε Γέρων. Ρώτησαν κάποτε ένα αγιορείτη γέροντα. Τι είναι το Άγιον Όρος, γέροντα; Και αυτός απάντησε. « Χαρά γίνεται στον ουρανό επί ενί αμαρτωλό μετανοούντι». Εδώ έχουμε πολλούς που μετανοούν. Η μάλλον όλοι
είμαστε μετανοούντες. 
Γέρων Ἀμφιλόχιος Μακρῆς Στὸ Μοναστήρι πρέπει νὰ ξέρετε, ἄλλους ἀνθρώπους στέλνει ὁ Θεὸς καὶ ἄλλους στέλνει ὁ διάβολος. Ὁ Θεὸς γιὰ νὰ ἐνισχύουν, ὁ διάβολος γιὰ νὰ διαλύουν τὰ Μοναστήρια.
Πάτερ Γαβριήλ Καρουλιώτης. «Πάτερ έχω μια επιθυμία να έλθω να ζήσω στο Άγιο Όρος» - Πάτερ Γαβριήλ : «Πρόσεξε τί θα σου πω. Είθε να έλθης. Αλλά αφού ευρίσκεσαι τώρα στον κόσμο πήγαινε στο σπίτι σου, κλείσε την πόρτα σου, τράβηξε την κουρτίνα, νήστευε, μελέτα, προσεύχου, κάνε κομβοσχοίνι, και ιδού το Άγιον Όρος». 
Χ. Ίψεν. Ο δυνατότερος άνθρωπος που υπάρχει στη γη είναι εκείνος που καταφέρνει να ζει περισσότερο μόνος.
ΠΕΡΙ ΜΥΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΠΠΟΡΗΤΩΝ
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Πολλοί άνθρωποι, όταν πούν κάποιο μυστικό παρακαλούν το συνομιλητή τους και τον ορκίζουν να μην το ανακοινώσει σε κανέναν άλλο, δείχνοντας μ' αυτό ότι έκαναν κάτι άξιο κατηγορίας.
Ἀγ.Γρηγορίου Θεολόγου. «Τὰ μυστικὰ νὰ τὰ λέμε μυστικὰ καὶ τὰ ἅγια μὲ τρόπο ἅγιο, καὶ νὰ μὴ τὰ ἀπευθύνουμε σὲ βέβηλα αὐτιὰ ποὺ δὲν εἶναι κοινολογήσιμα...».
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Αὐτὸς ποὺ κρατεῖ τὸν λόγο μὲ πολλὴ μυστικότητα, θὰ ζήσει πολὺ εὐχάριστα.
Αγ.Ιωάν.Χρυσ. Ἄκουσες, λέει, κάποιον λόγο; Νὰ πεθάνει μαζί σου. Ξέχασέ τον, καταχώνιασέ τον. Μὴ τὸν ἐπιτρέπεις νὰ βγεῖ ἔξω, οὔτε νὰ κινηθεῖ καθόλου. Σκότωσε αὐτὸ ποὺ εἰπώθηκε· παράδωσέ το στὴ λήθη, γιὰ νὰ γίνεις ἴδιος μὲ ἐκείνους ποὺ δὲν τὸν ἄκουσαν.
Φίλωνος. Οἱ φλύαροι, διασπώντας αὐτὰ ποὺ ἔπρεπε νὰ μένουν μυστικά, σὰν νὰ διακατέχονται ἀπὸ ἀκατάσχετη φλυαρία, τὰ ἀποκαλύπτουν σὲ αὐτιὰ ποὺ δὲν εἶναι ἄξια νὰ τὰ ἀκούσουν.
Ανώνυμος Ο περίεργος άνθρωπος δεν μπορεί να είναι και εχέμυθος.
Δημοσθένης Όταν κατηγορήθηκε ότι μύριζε το στόμα του απάντησε : Ναί, από τα πολλά μυστικά που έχουν αποθηκευτεί εκεί μέσα.
Ισοκράτης Φύλαξε τὸ ταμεῖο τῶν μυστικῶν σου μὲ περισσότερη φροντίδα ἀπὸ κείνη ποὺ φυλᾶς τὸ ταμεῖο τῶν χρημάτων σου.
Θαλῆς ὁ Μιλήσιος. Κακὰ ἐν οἴκῳ κρῦπτε. (Τὰ κακὰ νὰ τὰ κρύβης στὸ σπίτι).
Περίανδρος. Λόγων ἀπορρήτων ἐκφορὰς μὴ ποιοῦ. (Μὴ μεταδίδης μυστικά).
Πυθαγόρας. Οὐ τὰ πάντα τοῖς πᾶσι ρητά. (Δὲν μποροῦν ὅλα τὰ πράγματα νὰ λέγοναι σὲ ὅλους).
Λαϊκή Παροιμία Μὴ ’μπιστευθεῖς τὸ φίλο σου καὶ ’πεῖς τὸ μυστικό σου, φίλος τοῦ φίλου θὰ τὸ πεῖ κι’ εἶναι κακὸ δικό σου.
Λα'ι'κή Παροιμία Τὸ μυστικὸ ποὺ δὲ βαστάζεις ὁ ἴδιος, μὴν περιμένεις νὰ τὸ βαστήξουν οἱ ἄλλοι.
Λα'ι'κή Παροιμία Όποιος σου έφερε λόγια των άλλων θα πεί και τα δικά σου.
Λα'ι'κή Παροιμία Τὸ μυστικὸ εἶναι μυστικό, ὥσπου τὸ ξέρει ἕνας ἄνθρωπος.
Λα'ι'κή Παροιμία Μυστικό που το ξέρουν τρείς το ξέρει ο κόσμος όλος.
Λα'ι'κή Παροιμία Ἂν θὲς νὰ εὐτυχήσεις, φύλαξε τὸ μυστικό σου.
Λα'ι'κή Παροιμία Καλόπιασε τον αγαθό, να πει τα μυστικά του.
Ἀρχαῖον Ρητόν. Τὰ ἐν οἴκῳ μὴ ἐν δήμῳ.

Δεν υπάρχουν σχόλια: