ΓΝΩΜΙΚΑ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ

ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ

ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΜΕ ΖΩΑ
Βασιλιάς δεν είμαι, κορόνα φοράω. Ρολόι δεν είμαι, τις ώρες μετράω. Τι είμαι ; (ο πετεινός)
‘Εχει ξάδερφο τον σκύλο κι όμως δεν τον έχει φίλο. Τι είναι; (Ο λύκος)
Ουρανός ατσάλι και γη πετάλι, γάτου ποδάρι και φιδιού κεφάλι. (η χελώνα)
Βόδι δεν είναι, κέρατα έχει, γραμματικός δεν είναι, γράμματα γράφει, τι είναι; (το σαλιγκάρι)
Πέτρα με κώλο, μύτη με κώλο, δέκα τραβούνε, δυο κατουρούνε. (το άρμεγμα της κατσίκας)
Ζώο που έχει τα κόκαλά του απ' έξω. Τι είναι; (το σαλιγκάρι)
Αλωνίδα μαλλιαρή πίνει νερό, δεν κατουρεί. (η κότα)
Τρικέφαλος, δεκάποδος, πενηνταδυονυχάτος. Τι είναι; (ο ζευγάς και τα βόδια)
Ήμερο ,άκακο , δειλό, μας τρέφει και μας ντύνει , ποιο είναι αυτό το ζωντανό που τόσα καλά μας δίνει , τι είναι; (το πρόβατο) 
Από πάνω σαν τηγάνι και από κάτω σα βαμβάκι. Τι είναι; (το χελιδόνι).
Από πάνω το τηγάνι κι από κάτω το μπαμπάκι κι από μπρος του το τσιμπίδι κι από πίσω το ψαλίδι. (το χελιδόνι).
ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΜΕ ΕΝΤΟΜΑ
Είναι ένα πραγματάκι κι έχει στον κώλο τ' αγκαθάκι. (η σφήκα)
Μικρή-μικρή νοικοκυρά, μεγάλη πίτα φτιάχνει. Τι είναι; (η μέλισσα)
Δεν είμαι φεγγάρι, δεν είμαι αστέρι, μα φέγγω με τον πισινό το καλοκαίρι. (η πυγολαμπίδα)
Ένα πουλί πετούμενο, πετούμενο, χαρούμενο, που έχει 6 πόδια και χέζει σαν τα βόδια. (η μύγα)
ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΚΕΡΙ, ΚΑΝΤΗΛΙ, ΛΥΧΝΑΡΙ.
Γεννιέται ψηλό και πεθαίνει χαμηλό .Τι είναι; (Το κερί)
Γύρω, γύρω θάλασσα, στη μέση μια φωτίτσα, τι είναι;  (το καντήλι)
Τι είναι εκείνο που γεννιέται στα λουλούδια και πεθαίνει στην εκκλησία ; (Το κερί)
Όλη μέρα πεθαμένο και το βράδυ αναστημένο. Τι είναι; (το λυχνάρι)
Το φίδι τρώει τη θάλασσα και η θάλασσα το φίδι και στου φιδιού την κεφαλή καράβι αρμενίζει. Τι είναι; (το λυχνάρι).
ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΜΕ ΟΡΓΑΝΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ
Ο φαλακρός δεν τα έχει ο καψερός. Τι είναι; (τα μαλλιά)
Γύρω γύρω χορταράκι και στη μέση πηγαδάκι. Τι είναι; (το αῒδοιο)
Φιλντισένιο περιβόλι, κελαηδεί γλυκό αηδόνι. (η γλώσσα και τα δόντια)
Ανοιγοκλείνουν οι κάμαρες και κρότος δεν ακούγεται , τι είναι; (τα μάτια)
Δύο αδερφάκια αγαπημένα το ένα το άλλο ποτέ δε βλέπει , τι είναι; (τα μάτια) 
Πέντε δέκα κουβαλούν και δεκαοχτώ σφυροκοπούν , τι είναι; (τα χέρια και τα δόντια όταν τρώνε) 
Πέντε πέντε κουβαλούνε τα σφυριά σφυροκοπούνε και η κερά τα παρασέρνει και τα ρίχνει στον κάραβο , τι είναι; (χέρια, δόντια, γλώσσα, στομάχι)
Πίσω από φράχτη κάτασπρο κόκκινη σκύλα μένει πότε γαβγίζει, πότε ορμά και πότε περιμένει. (η γλώσσα)
Χτυπώ χτυπώ, δίχως να σε πονώ, μ' αν πάψω να χτυπώ, χάθηκες στο λεπτό. Τι είναι ; (η καρδιά)
Πεντ' αδέρφια το αρπάζουν, τριάντα δυο σφυριά το σπάζουν, μια κοπέλα τ' αγκαλιάζει και στην Κω το κατεβάζει. (φαΐ και πεπτικό σύστημα)
ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΜΕ ΡΟΥΧΑ
Τεντωμένη τη βάζεις, ζαρωμένη τη βγάζεις. Τι είναι; (η κάλτσα)
Όλη μέρα πάτα κιούτα και τη νύχτα χάσκα χάσκα. τι είναι;  (τα παπούτσια)
-Τα λύνω κάθονται , τα δένω φεύγουν, τι είναι; (τα παπούτσια)   
ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΜΕ ΤΡΟΦΕΣ
Όταν πλυθώ, λερώνεται. Τι είναι; (το νερό)
Σαρανταδυό πουκάμισα, απ' έξω το παλιό μου. (το κρεμμύδι)
Ο μπάρμπας μου ο ζωναράς σαράντα ζώνες ζώνεται τι είναι; (το κρεμμύδι)
Αν και θρόνος μου ταιριάζει, θέση μου είναι το περβάζι , τι είναι; (ο βασιλικός)
Χίλιοι μύριοι καλόγεροι , σ' ένα ράσο τυλιγμένοι, τι είναι;  (το ρόδι) 
Να τη δεις να φοβηθείς, να τη φας να γλυκαθείς, Τι είναι; (η αγγινάρα)
Σε κήπο δε φυτεύεται, σε περιβόλι όχι κι ο βασιλιάς το γεύεται κι όλος ο κόσμος το 'χει. Τι είναι;  (το αλάτι) 
Ο μπάρμπας μου ο Θοδωρής δεκαεφτά βρακιά φορεί . Κόβω τα γενάκια του ,πέφτουν τα βρακάκια του , τι είναι; (το κρεμμύδι)
Έχει φύλλα σα δεντρί - μα δεντρί δεν είναι. Μέσα είναι άσπρο σαν τυρί - μα τυρί δεν είναι. Έχει ποντικού ουρά μα ποντικός δεν είναι, τι είναι; (το ρεπάνι)  
Ένα πράγμα , πραγματάκι κάθεται στο χωραφάκι μ' ένα μόνο ποδαράκι, τι είναι; (το μανιτάρι).
Άσχημος πατέρας, όμορφος ο γιος και τρελός ο εγγονός. Τι είναι; (κλήμα, σταφύλια και κρασί)
Είναι ένα μικρό σπιτάκι, δίχως στέγη και ταράτσα, μήτε γύρω παραθύρια , μήτε πόρτα μήτε φάτσα , τι είναι; (το αυγό) 
Τέσσερα αδερφάκια αγκαλιασμένα , σε ένα σεντουκάκι είναι κλεισμένα, τι είναι; (το καρύδι) 
Πράσινο σπιτάκι, κόκκινα παραθυράκια, μέσα κατοικούνε μαύρα αραπάκια. Τι είναι ; (το καρπούζι)
Από μέσα από το μαλλί είναι μια μπουκιά καλή, τι είναι; (το κάστανο)
Από έξω είναι αγκαθωτό κι από μέσα μαλλιαρό και από μέσα από το μαλλί μια μπουκιά καλή, τι είναι; (το κάστανο)
Aπ' έξω γυαλιστερή, από μέσα μαλλιαρή, κι από μέσα απ' το μαλλί είναι μια μπουκιά καλή. (το κάστανο)
Μια κοντούλα παχουλή, πάντα κόκκινα φορεί, έχει πράσινα μαλλιά και σποράκια στην κοιλιά. Τι είναι; (η ντομάτα).
Έχω ένα βαρελάκι που έχει δυο λογιών κρασάκι. Το ένα έχει μάλαμα, το άλλο έχει ασήμι. (το αυγό)
Έχω το χρώμα της ελπίδας, πλέκω στεφάνια της πατρίδας. Μα ξεπεσμός, σωστή ζαλάδα, με βάζουν κάποτε στη φασουλάδα. Τι είναι; (η δάφνη)
ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΑΠΝΟ
Άψυχο ψυχή δεν έχει, και στον ουρανό πηγαίνει. (ο καπνός)
Από μητέρα κόκκινη μαύρο παιδί γεννιέται. Τι είναι; (φωτιά και καπνός)
Αν φάει ξύλο θρέφεται, αν πιει νερό ψοφάει. (η φωτιά).
Ό,τι μου δίνεις να φάω το τρώω και μόλις τα φάω όλα πεθαίνω. (η φωτιά).
Λεπτός λεπτός καλόγερος και κόκαλα δεν έχει. Τι είναι; (καπνός)
Έχω μητέρα κόκκινη κι εγώ γεννιέμαι μαύρο, φτερά δεν έχω, μα πετώ τα σύννεφα για να βρω. Τι είμαι ; (ο καπνός)
ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ
Άμα βλέπω δεν το βλέπω και το βλέπω όταν δεν βλέπω. Τι είναι ; (Το όνειρο)
Πάει πάει και πίσω δε γυρνάει. Τι είναι ; (Το ποτάμι)
Με κοιτάζεις, σε κοιτάζω, τρως, τρώω, γελάς, γελάω, άνθρωπος δεν είμαι. Τι είμαι; (ο καθρέφτης)
Άν είμαι νέος, μένω νέος. Άν είμαι γέρος, μένω γέρος. Τι είναι ; (η φωτογραφία)
Της μιλώ και μου μιλά, τραγουδώ και τραγουδά. Τι είναι ; (η ηχώ)
Σφυρίζει, βουίζει, βογγάει, τρίζει, τον ακούς μα δεν τον βλέπεις. Τι είναι ; (ο άνεμος)
Είμαι ψηλή, είμαι λιγνή. Τον κόσμο όλο ντύνω κι εγώ μένω γυμνή. Τι είναι? (Η βελόνα)
Από ψηλά γκρεμίζεται, πέφτει και δε ραγίζεται. Τι είναι; (Η βροχή)
Είμαι, είμαι, μα τι είμαι. Σαν με πεις παύω να είμαι. Τι είναι; (Το μυστικό)
Κλειδώνω, μανταλώνω, τον κλέφτη βρίσκω μέσα. Τι είναι; (ο ήλιος)
Μακρύς μακρύς καλόγερος, ποτέ σκιά δεν κάνει. Τι είναι; (ο δρόμος)
Όποιοι έρχονται και πάνε, απ' το χέρι την κρατάνε. Τι είναι; (η πόρτα)
Πάντα κοντά σου βρίσκομαι, αν κάτι σε φωτίζει. (Η σκιά)
Μπαίνει μέσα από το τζάμι χωρίς να το σπάσει; (το φώς)
Τα βουνά χιονίσανε κι οι μύλοι σταματήσανε και τα δυο γενήκαν τρία. Τι είναι; (τα γηρατειά).
Σφυρίζει, βουίζει, Βογκάει, τρίζει, Τον ακούς μα δεν τον βλέπεις. Τι είναι; (ο άνεμος)
Η σκρόφα μας η λούγκρα μας, η λουγκροφαγωμένη, όλον τον κόσμον έφαγε κι ακόμα δε χορταίνει. Τι είναι; (η γη)
Όλα τα σβήνει το νερό, κι εμένα μόν' ανάβει. Τι είναι; (ο ασβέστης).
Χιλιοτρύπητο λαγήνι που σταλιά νερό δε χύνει. (το σφουγγάρι)
Πάπλωμα παπλωματίζει, πέφτει κάτω και μουγκρίζει. Τι είναι; (η θάλασσα).
Είναι ένα πράμα που το έχουν όλα τα πράματα. Τι είναι; (το όνομα)
Χωρίς να σε κόψω σε κάνω διπλό. (ο καθρέφτης)
Ανεβαίνει, κατεβαίνει, κι ο γιατρός μας μπαίνει βγαίνει. Τι είναι; (το θερμόμετρο)
Έχω ένα πραματάκι, μία πιθαμή και κάτι. Σου το δείχνω και τρομάζεις, σου το βάζω και φωνάζεις, σου το βγάζω κι έχει χύσει, κι όμως έχει ωφελήσει. Τι είναι; (η ένεση)
Απ' τον κώλο την κρατάω και στο στόμα τη φιλάω. Τι είναι; (η κούπα)
Ο γαμπρός το βάζει κι η νύφη φωνάζει. Τι είναι; (κλειδί και κλειδαριά)
Όλο μέσα και το κεφάλι έξω. Τι είναι; (το καρφί)
Τη σαλιάζω, την κορδώνω και στην τρύπα της τη χώνω. Τι είναι; (βελόνα και κλωστή).
Σουβλωτό, μπιμπικωτό, σε θηλυκού τρύπα μπαίνει. (το σκουλαρίκι)
Τρέμει, τρέμει, στου κοριτσιού την τρύπα μπαίνει. Τι είναι; (το σκουλαρίκι)
Εγώ γι' αυτό σ' αγόρασα κι έδωσα τον παρά μου, για να σε βάζω ανάσκελα, να κάνω τη δουλειά μου. (η σκάφη)
Το 'χετε φάει όλοι σας, μπορώ να τ’ ορκιστώ, μα μήτε ωμό τρώγεται μήτε ψητό μήτε βραστό. (το ξύλο)
Όταν βλέπω, δεν το βλέπω και το βλέπω, όταν δε βλέπω. (το όνειρο)
Για να με κρατήσεις, πρέπει να με δώσεις πρώτα. (η υπόσχεση)
Τι είν' εκείνο, που το βάζουμε στο τραπέζι, το κόβουμε, το μοιράζουμε, μα δεν το τρώμε; (η τράπουλα)
Μητέρα και κόρη το ίδιο όνομα έχουν, δέρνουν τη μητέρα κι αρμέγουνε την κόρη. Τι είναι; (το δέντρο και ο καρπός της ελιάς)
Είναι βαρύς σαν σίδερο, είναι γλυκός σα μέλι, μήτε με χέρι πιάνεται, μήτε στην τσέπη μπαίνει. Τι είναι; (ο ύπνος)
Το στρογγυλό μου στο σκιστό σου. (κουμπί και κουμπότρυπα)
Τη σαλιάζω, την κορδώνω και στην τρύπα της τη χώνω. Τι είναι; (βελόνα και κλωστή)
Μόλις μπαίνουν στο σπίτι τους, βγάζουν τα κεφάλια τους έξω απ' τα παράθυρα. Τι είναι; (τα κουμπιά)

Δεν υπάρχουν σχόλια: